بیوگرافی توماس ادیسون؛ از فقر و اخراج از مدرسه تا 1093 اختراع - مجله گذر عمر

توماس آلوا ادیسون در 11 فوریه 1847 در شهر میلان استان اوهایو آمریکا به دنیا آمد. او نماد عینی سخت کوشی، پشتکار بی خاتمه و نبوغ کاربردی در عصر صنعتی مدرن است. ادیسون نه یک دانشمند آکادمیک در پشت میزهای نظریه پردازی دانشگاهی، بلکه یک مخترع عمل گرا و کارآفرینی بی باک بود که شعار مشهورش قرن ها الهام بخش پیشگامان فناوری مانده است: نبوغ یعنی یک درصد الهام و نود و نه درصد عرق ریختن و کوشش سخت. او مفهوم فراوری انبوه اختراع را با پایه گذاری نخستین آزمایشگاه تحقیق و توسعه صنعتی دنیا در منلو پارک بنیان نهاد.

بر اساس اسناد تاریخی آرشیو ملی آمریکا و دانشنامه بریتانیکا (Britannica)، ادیسون در طول دوران حیات پرثمر خود 1093 حق اختراع (Patent) را در ایالات متحده و صدها پتنت دیگر را در بریتانیا، فرانسه و آلمان به ثبت رساند. دستاوردهای او تنها به روشنایی خانه ها محدود نشد؛ بلکه صنایع بزرگ موسیقی، سینما، مخابرات تلگرافی و شبکه های توزیع نیروی الکتریکی همگی بر پایه ابداعات مهندسی او شکل گرفتند. در این زندگینامه جامع از مجله اینترنتی هفت گنج، فراز و نشیب های سرنوشت ادیسون، نبرد تاریخی جریان ها با تسلا و میراث ماندگار او را به تفصیل واکاوی می کنیم.

نامه تاریخی مدیر مدرسه و نقش بی بدیل مادر ادیسون

هنگامی که ادیسون کودک بود، معلم مدرسه اش نامه ای در بسته به او داد تا به مادرش برساند. در نامه نوشته شده بود: پسر شما کودکی کودن و ناتوان در یادگیری است و مدرسه ما دیگر جایی برای او ندارد. اما نانسی ادیسون، مادر فداکار او، نامه را با چشمانی اشک بار برای فرزندش چنین خواند: پسر شما یک نابغه است و این مدرسه برای آموزش او بسیار کوچک است؛ خودتان باید به او آموزش دهید! مادر ادیسون سال ها در خانه به او کتاب های علوم، شیمی و تاریخ آموخت و اعتمادبه نفسی ابدی در روح او دمید.

شناسنامه و جدول دوران های کلیدی زندگی توماس آلوا ادیسون

جدول زیر نقاط عطف تاریخی در سفر هشتاد و چهار ساله توماس ادیسون را به تصویر می کشد:

نوجوانی پرماجرا: از واگن های قطار تا نبوغ در کار با خطوط تلگراف

توماس ادیسون کودکی بسیار کنجکاو، پرسشگر و بیش فعال بود. در سن دوازده سالگی، او پیروز شد از شرکت راه آهن امتیاز فروش روزنامه، میوه و آب نبات در مسیر پورت هیورن به دیترویت را دریافت کند. او به جای تلف کردن وقت، بخشی از واگن باربری قطار را به یک آزمایشگاه شیمی و یک چاپخانه دستی تبدیل کرد و روزنامه ای به نام گراند ترانک هرالد را چاپ و به مسافران می فروخت.

یک روز در ایستگاه قطار، ادیسون با شجاعت تمام کودک سه ساله رئیس ایستگاه را که روی ریل قطار افتاده بود از برابر لوکوموتیو در حال حرکت نجات داد. پدر کودک به نشانه سپاسگزاری، ادیسون را به شاگردی پذیرفت و فنون پیچیده کار با دستگاه تلگراف و کد مورس را به او آموخت. در طول سال های جنگ داخلی آمریکا، ادیسون به عنوان یک اپراتور ماهر تلگراف از شهری به شهر دیگر سفر کرد و تسلط بی نظیری بر مدارهای الکتریکی و ارتباطات پیدا نمود.

ناشنوایی نسبی ادیسون که از دوران نوجوانی شروع شد، نه تنها مانعی در کار او ایجاد نکرد، بلکه به عقیده خودش یک مزیت بزرگ بود؛ زیرا او را از هیاهوی دنیای پیرامون جدا می کرد و اجازه می داد ساعت ها با تمرکز صد درصدی بر روی آزمایش ها و فرمول هایش تعمق کند.

اختراعات انقلابی که تمدن بشر را تغییر دادند

لیست اختراعات ثبت شده ادیسون حیرت انگیز است. در ادامه چهار شاهکار مهندسی که بیشترین تاثیر را بر زیست بشر گذاشتند آنالیز می کنیم:

• دستگاه فونوگراف (ضبط و بازفراوری صدا): پیش از ادیسون، اگر کسی صدایی را می شنید، آن صوت برای همواره در هوا محو می شد. در نوامبر 1877، ادیسون با طراحی یک سوزن متصل به دیافراگم که روی استوانه ای از جنس ورق قلع شیار می انداخت، توانست ترانه بچگانه مری یک بره کوچک داشت را ضبط و دوباره بازپخش کند. دنیا با شگفتی فراوان برای نخستین بار صدای ثبت شده انسان را شنید.
• لامپ رشته ای پایدار و تجاری: برخلاف تصور عامه، ادیسون مخترع نخستین لامپ نبود؛ بلکه مخترع لامپی بود که بیش از چند دقیقه دوام بیاورد و از نظر مالی قابل فراوری انبوه باشد. او و تیم پژوهشی اش بیش از 6 هزار ماده گیاهی و معدنی مختلف را به عنوان رشته درون حباب آزمایش کردند تا خاتمه با کربنیزه کردن نخ بامبو، لامپی ساختند که بیش از 1200 ساعت مداوم بدون سوختن نور درخشان فراوری می کرد.
• شبکه کامل زیرساخت توزیع برق: ساخت لامپ به تنهایی فایده ای نداشت اگر برقی برای روشن کردن آن وجود نداشت. ادیسون کل سامانه شامل ژنراتورهای دینامو، کابل های عایق زیرزمینی، کنتورهای مقدار گیری مصرف برق، فیوزها و پریزها را شخصاً مهندسی و پیاده سازی کرد.
• دوربین کینتوگراف و سینما: ادیسون با همکاری دستیارش ویلیام کندی دیکسون، دوربینی ساخت که تصاویر پیاپی را روی نوارهای سلولوئیدی سوراخ دار ثبت می کرد و دستگاه کینتوسکوپ که نمایش تک نفره فیلم های کوتاه متحرک را امکان پذیر می ساخت.

نبرد تاریخی جریان ها: رویارویی فلسفی و تجاری ادیسون و نیکولا تسلا

یکی از دراماتیک ترین فصل های تاریخ فناوری، نبرد جریان ها (War of the Currents) میان توماس ادیسون و نیکولا تسلا (با حمایت مالی جورج وستینگهاوس) بود. ادیسون از سیستم جریان مستقیم (DC) دفاع می کرد که ولتاژ ثابتی داشت و خطری برای انسان ایجاد نمی کرد، اما به علت افت ولتاژ شدید در سیم ها، نمی توانست برق را به فواصل بیش از 2 کیلومتر منتقل کند و نیازمند احداث نیروگاه های متعدد در هر محله بود.

در مقابل، نیکولا تسلا سیستم جریان متناوب (AC) را ابداع کرد که با ترانسفورماتورها ولتاژ آن افزایش می یافت و می توانست برق را تا صدها کیلومتر با کمترین اتلاف انرژی منتقل سازد. ادیسون که سرمایه گذاری سنگینی روی زیرساخت های DC نموده بود، کارزار تبلیغاتی گسترده ای علیه جریان متناوب به راه انداخت و آن را مرگبار خواند. خاتمه با درخشش جریان متناوب تسلا در نمایشگاه دنیای شیکاگو 1893 و انتقال برق آبشار نیاگارا، رجحان فنی جریان متناوب تسلا اثبات شد؛ اما ادیسون با حفظ نبوغ کارآفرینی خود، شرکت جنرال الکتریک (General Electric) را پایه ریزی کرد که به یکی از بزرگ ترین غول های صنعتی دنیا بدل گشت.

فلسفه شکست از زبان جادوگر منلو پارک

هنگامی که دستیارش پس از هزاران آزمایش ناپیروز روی ساخت باتری ذخیره ساز نیکل-آهن ابراز ناامیدی کرد، ادیسون با لبخندی آرام پاسخ داد: من هرگز شکست نخورده ام؛ من فقط 10 هزار راه را پیدا نموده ام که جواب نمی دهند! هر آزمایش ناپیروز، یک گام ما را به پاسخ نهایی نزدیک تر می نماید.

برای کسانی که شیفته مطالعه نبوغ مهندسی و نوابغ صنعتی تاریخ هستند، بخش بیوگرافی هفت گنج مراجعی بسیار آموزنده فراهم نموده است؛ از جمله مطالعه روایت موازی بیوگرافی نیکولا تسلا، سرگذشت الهام بخش رنسانس در بیوگرافی لئوناردو داوینچی و بعلاوه بیوگرافی دوران ساز معاصر در بیوگرافی استیو جابز.

نکات خاتمهی و جمع بندی کاربردی

بیوگرافی توماس ادیسون اثبات درخشانی بر این حقیقت است که نه شرایط نامساعد خانوادگی، نه فقر و نه ناتوانی های جسمانی قادر نیستند سد راه فکر مشتاق و اراده پولادین یک انسان شوند. ادیسون به ما نشان داد که تفاوت میان یک رویاپرداز عادی با یک مخترع جاودانه، توانایی برخاستن پس از هر شکست و تبدیل ایده های انتزاعی به ابزارهای ملموس و خدمت گزار به جامعه بشری است. نوری که امروزه با فشردن یک کلید خانه های ما را روشن می نماید، یادگاری ابدی از کوشش های شبانه روزی مردی است که دنیا را در تاریکی رها نکرد.